Określenie „Prosument 2.0” funkcjonuje potocznie, natomiast formalna nazwa systemu to net-billing. Obowiązuje on dla nowych prosumentów od kwietnia 2022 roku. Nadwyżka wysłana do sieci otrzymuje wartość pieniężną i zasila depozyt prosumencki, a energia pobierana później jest kupowana zgodnie z taryfą sprzedawcy i operatora.

Dla instalacji, które rozpoczęły wytwarzanie po 1 lipca 2024 roku, wartość eksportowanej energii zależy od godzinowej rynkowej ceny energii, czyli RCE. Prosument nie jest rozliczany sekunda po sekundzie, ale cena konkretnej godziny ma znaczenie. Osoby, które rozpoczęły produkcję wcześniej, mogą – zależnie od spełnionych warunków – pozostać przy średniej miesięcznej RCEm albo dobrowolnie wybrać rozliczenie godzinowe.

W słoneczny dzień tysiące instalacji osiągają szczyt produkcji niemal równocześnie. Podaż rośnie, a zapotrzebowanie nie musi rosnąć razem z nią. W rezultacie ceny na rynku dnia następnego spadają, czasami poniżej zera. Dla właściciela mikroinstalacji najgorszy ekonomicznie moment może więc pokrywać się z najlepszym nasłonecznieniem.

URE wskazał w kwietniu 2026 roku cztery długie okresy cen ujemnych trwające łącznie 39 godzin. W maju takich godzin w długich blokach było 35, a 14 czerwca kolejnych 9. Występowały przede wszystkim od rana do późnego popołudnia, czyli dokładnie wtedy, gdy fotowoltaika produkuje najwięcej.

Model opisuje dom zużywający rocznie 5 500 kWh energii oraz instalację fotowoltaiczną o mocy 6 kWp, która w pierwszym roku wytwarza 6 000 kWh. Nie jest to oferta handlowa ani wycena konkretnego dachu. Chodzi o porównanie sposobów wykorzystania tej samej energii przy jednakowych warunkach ekonomicznych.

• horyzont obliczeń: 20 lat, wszystkie kwoty w dzisiejszych złotych;
• spadek produkcji modułów: 0,5% rocznie;
• wymiana falownika w 13. roku: 6 000 zł;
• w wariancie z baterią dodatkowa wymiana magazynu w 13. roku: 15 000 zł;
• roczne koszty serwisu, monitoringu i rezerwy: od 300 do 500 zł;
• brak kredytu, ulgi podatkowej i dotacji w modelu podstawowym;
• stałe realne ceny energii – bez zakładania, że przyszłe podwyżki uratują inwestycję.

* Prosty wskaźnik 12,4 roku dzieli nakład początkowy przez korzyść z pierwszego roku i nie uwzględnia późniejszej wymiany baterii. Po wprowadzeniu wymiany w 13. roku nominalny zwrot przesuwa się w modelu do około 19. roku.

Wynik nie oznacza, że każdy magazyn jest złą decyzją. Może pełnić funkcję zasilania awaryjnego, podnosić niezależność domu i ograniczać eksport przy niskiej cenie. Te korzyści mają realną wartość użytkową, ale nie powinny być przedstawiane jako pewny zysk finansowy. W analizowanym wariancie dodatkowe oszczędności nie pokrywają pełnego kosztu baterii i jej późniejszej wymiany.

Przejściowy program „Dofinansowanie przydomowych magazynów energii” uruchomiony w 2026 roku przewidywał między innymi maksymalnie 16 000 zł na magazyn energii oraz łączne wsparcie do 28 000 zł dla kwalifikującego się punktu poboru. Nabory dotyczyły jednak określonych terminów realizacji i zostały zamknięte przed datą tej analizy. Oficjalny serwis programu Mój Prąd ostrzegał również, że „Mój Prąd 7.0” nie zostanie uruchomiony w dotychczasowej formule.

Jeżeli dla samego porównania obniżymy koszt wariantu z baterią o 16 000 zł, jego NPV po 20 latach zmienia się z około −12 907 zł do około +3 093 zł, a zdyskontowany zwrot pojawia się około 12. roku. To pokazuje, jak silnie wynik zależy od wsparcia publicznego.

• dobrać moc instalacji do profilu zużycia, a nie tylko do rocznej sumy rachunków;
• uruchamiać zmywarkę, pralkę, suszarkę i ładowanie samochodu w godzinach produkcji;
• podgrzewać wodę użytkową lub bufor ciepła wtedy, gdy panele mają nadwyżkę;
• sterować pompą ciepła tak, aby część pracy przesunąć na godziny słoneczne bez pogorszenia komfortu;
• rozważyć układ wschód–zachód, jeśli lepiej pokrywa poranne i popołudniowe zużycie niż wysoki południowy pik;
• monitorować eksport i ograniczenia falownika, zamiast oceniać instalację wyłącznie po produkcji rocznej;
• porównać koszt prostego systemu zarządzania energią z kosztem magazynu elektrochemicznego.

Magazyn ciepła może kosztować znacznie mniej niż bateria. Ogrzana woda nie zasili wieczorem telewizora, ale może przejąć część nadwyżki, która w przeciwnym razie zostałaby sprzedana po niskiej cenie. Podobnie działa inteligentne ładowanie samochodu lub sterowanie klimatyzacją w upalne dni.